Categorie: Netwerk nieuws

Stoptober staat dit jaar in het teken van een 28-daagse stopreis, met bijna dagelijkse online support én een speciale Stoptober Supporttour. Een supportteam met Patty Brard, kickbokser Remy Bonjasky, empowerment influencer Lotte van Eijk, longpatholoog Danielle Cohen en Anja Grooteboer, die vorig jaar tijdens Stoptober na 55 jaar roken stopte, gaat deelnemers online en live aanmoedigen om het stoppen vol te houden. Presentator Koen Pieter van Dijk is dit jaar zowel supporter als stopper.

Vanaf 30 september rijdt een speciale Stoptoberbus met het supportteam door Nederland om mensen die meedoen aan Stoptober te verrassen en door moeilijke momenten heen te helpen.

Stoppen met roken en vapen en daarmee de nicotineverslaving doorbreken is één ding, volhouden is minstens zo belangrijk. Uit onderzoek blijkt dat stoppers vooral behoefte hebben aan begrip van hun omgeving en afleiding. Daar gaat het supportteam zich zowel on- als offline voor inzetten. 

Patty Brard: “Ik weet hoe lastig stoppen kan zijn, want ik ben zelf acht jaar geleden gestopt. Daarom komt het echt uit mijn hart om anderen te steunen. Doe het voor jezelf! En als het even moeilijk wordt, weet dan dat je er niet alleen voor staat. Ik ga je de komende tijd helpen om door te zetten.”

Frisse én fitte start Koen Pieter van Dijk

Presentator Koen Pieter van Dijk, onder meer bekend van zijn documentaire ‘Aandachtsjunk’ gaat zelf (opnieuw) de uitdaging aan: “Ik begin aan een nieuwe frisse én fitte start. Daar hoort roken niet bij. Ik ben ook gaan boksen en bereid me nu mentaal voor om straks echt te stoppen en anderen te motiveren dat ook te doen.” 

Lotte van Eijk is vorig jaar tijdens Stoptober zelf gestopt met roken en nu supporter om anderen op een positieve manier te inspireren om vol te houden.

Enthousiaste supporters helpen om vol te houden

Voor Remy Bonjasky, kickbokser en eigenaar van vechtsportschool de Bonjasky Academy, is een gezond lichaam ontzettend belangrijk: “Je lichaam is je kostbaarste bezit. Daar moet je goed voor zorgen. Stoppen met roken past daar goed bij dus ga ervoor!” Zowel mentaal als fysiek geeft Remy tips om de stopreis vol te houden, met als einddoel: 28 dagen rookvrij.

Dat lukte vorig jaar Anja Grooteboer. Zij gaat dit jaar van stopper naar supporter. Na ruim 55 jaar roken lukte het haar tijdens Stoptober om de sigaret definitief vaarwel te zeggen. Daar is zij zelf, net als haar omgeving, nog steeds enorm trots op. Nu gaat zij anderen met veel begrip en lieve woorden bijstaan in hun stoppoging.

Roken en dus ook vapen is een hardnekkige verslaving. Danielle Cohen, longpatholoog in het LUMC, ziet dagelijks de gevolgen van roken en vapen in de praktijk en zet zich met hart en ziel in voor een rookvrije samenleving. Gedurende de 28-daagse stopreis zal zij stoppers met haar medische kennis ondersteunen en een hart onder de riem steken.

Elke dag support tijdens stopreis

Steun en begrip van de omgeving werken motiverend en dragen bij aan het succes van stoppen met roken. Wie 28 dagen stopt, heeft vijf keer meer kans om blijvend te stoppen.

Vanaf 1 september is de Stoptober app te downloaden. Deze geeft elke dag een motiverende boodschap, korte check-ins om het stoppen vol te houden en tips voor lastige momenten en situaties waarin de verleiding groot is. Dit jaar is er ook een WhatsApp-kanaal en is er vrijwel dagelijks online support via de socialmediakanalen.

De Stoptober Supporttour gaat op 30 september officieel van start in Amsterdam. Het supportteam bezoekt onder andere Rotterdam (5 oktober), Arnhem (6 oktober) en Tilburg (12 oktober).

Meerderheid rokers wil stoppen

Stoptober is een initiatief van Hartstichting, KWF en Longfonds i.s.m. het Trimbos-instituut. In de afgelopen twaalf jaar deden honderdduizenden mensen mee aan Stoptober. 672.000 Nederlanders zijn chronisch ziek door roken. Het veroorzaakt onder meer COPD, hart- en vaatziekten en verschillende soorten kanker. Dat aantal is ongeveer gelijk aan het aantal inwoners van Rotterdam. Jaarlijks overlijden ongeveer 20.000 mensen aan de gevolgen van (mee)roken. Dit zijn er veel meer dan het aantal mensen dat overlijdt door alcohol, drugs en verkeersongevallen bij elkaar. In Nederland roken nog steeds veel mensen, zo’n 2,5 miljoen volwassen. In 2025 rookte 17,8% van de volwassen bevolking. Een meerderheid van de rokers wil stoppen met roken.

Meer weten of de supporttour volgen? Ga naar www.stoptober.nl en volg de Stoptober socials: Instagram, Facebook en LinkedIn.

Albert Heijn, Landal GreenParks, NS, ProRail, Café-Restaurant Amsterdam en sportclubs geven het goede voorbeeld. Steeds meer bedrijven en organisaties sluiten zich aan bij de beweging op weg naar een Rookvrije Generatie. Want rookvrij = gastvrij!

Vakantieparken, terrassen en perrons

“De gezondheid van onze medewerkers en gasten gaat boven alles.” Daarom kiest Landal Rabbit Hill als één van de eerste vakantieparken voor rookvrije buitenplekken. Café-Restaurant Amsterdam heeft al jaren een rookvrij terras en is daarmee een mooi voorbeeld voor andere horecazaken: “Zo kan iedereen ongestoord genieten van het eten en de omgeving. Blije klanten en geen omzetdaling: een rookvrij terras kent alleen maar voordelen.” Ook alle stations en perrons van NS en ProRail zijn rookvrij: “Voor ons is rookvrij, gastvrij. De meeste reizigers reizen graag rookvrij.”

Steeds meer rookvrije plekken

Twee derde van alle Nederlanders vindt een rookvrije locatie gastvrij. De meeste niet-rokers én rokers zijn dus blij met rookvrije plekken. Het voorkomt meeroken en geeft het goede voorbeeld aan jonge bezoekers. Want zien roken, doet roken. Ook helpen rookvrije plekken rokers en ex-rokers om minder te roken of gestopt te blijven. 

Jouw plek ook rookvrij?

Wil je jouw organisatie of omgeving ook rookvrij maken? Bekijk de inspiratie en tips. 

Hartstichting-directeur Hans Snijder is vandaag benoemd als voorzitter van de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij. Hij volgt KWF-directeur Carla van Gils op. Carla van Gils blikt terug op haar voorzitterschap en Hans Snijder deelt zijn ambities voor de aankomende twee jaar.

Onomkeerbare beweging

“De afgelopen jaren hebben we mooie stappen gezet op weg naar een Rookvrije Generatie. Steeds meer plekken in Nederland zijn rookvrij,” vertelt Carla van Gils. “Denk aan festivals, ov-haltes, vakantie- en attractieparken en sportclubs. Maar ook de digitale wereld doet mee: mediamakers spreken zich uit voor rookvrije films, series en social media. Dit laat zien dat de beweging onomkeerbaar in gang is gezet.”

Politieke daadkracht

Naast deze beweging van onderaf, is Van Gils blij dat óók de politiek daadkracht heeft laten zien. Er zijn maatregelen ingevoerd die er aantoonbaar voor zorgen dat minder kinderen beginnen met roken. “De overheid heeft sigaretten duurder gemaakt met accijnsverhogingen. Dankzij het verkoopverbod online en het aangekondigde verbod in supermarkten is tabak op minder plekken verkrijgbaar. Het smaakjesverbod zorgt ervoor dat e-sigaretten (vapes) minder aantrekkelijk zijn. Dat zijn bewezen effectieve maatregelen, die echt verschil gaan maken.”

Carla benadrukt dat het belangrijk is dat de overheid deze lijn voortzet: “Bijvoorbeeld door prijsverhogingen voor meerdere jaren vast te leggen en de verkoop in gemakszaken en tankstations sneller af te bouwen.”

Nu is het moment

Haar opvolger – Hartstichting-directeur Hans Snijder – is het met Carla van Gils eens. “De afgelopen jaren is samen met KWF en Longfonds veel bereikt. Op steeds meer plaatsen is rookvrij de norm, is het aantal verkooppunten van tabaksproducten fors gedaald en gaat de prijs van tabak verder omhoog.”

Maar volgens Snijder is het nog niet genoeg: “We zien dat de tabaksindustrie alle registers opentrekt om rokers te laten blijven roken en jongeren te verleiden nieuwe schadelijke en dodelijke tabaksproducten te gebruiken. Tegelijkertijd was het negatieve sentiment onder Nederlanders over de tabaksindustrie nog nooit zo groot als nu. En dus is er nooit eerder zo’n momentum geweest om roken helemaal uit bannen, waar dan ook.

Voor rookvrij, tegen de tabaksindustrie

Hans Snijder vervolgt: “Als voorzitter van Gezondheidsfondsen voor Rookvrij ga ik me samen met mijn medebestuurders Carla van Gils (KWF) en Károly Illy (Longfonds) de komende twee jaar inzetten voor rookvrij (is ook vapevrij) en dus tegen de tabaksindustrie. We zullen de schaamteloze marketingtactieken van de tabaksindustrie scherper aan de kaak stellen en de overheid manen tot snellere invoering van maatregelen die uiteindelijk gaan leiden tot een volledig rookvrije samenleving.”

Achtergrondinformatie over Hans Snijder

Hans Snijder heeft een journalistieke achtergrond. Hij werkte als eindredacteur voor verschillende Nederlandse publieke omroepen en was hoofdredacteur van de Leeuwarder Courant. Hij bekleedde diverse bestuursfuncties waaronder voorzitter van de raad van commissarissen van AVROTROS. Eerder was hij managing director Media & Fundraising bij het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie.

Snijder is sinds februari 2022 directeur-bestuurder van de Hartstichting. De Hartstichting is een enorme factor van betekenis voor onderzoek naar hart- en vaatziekten. Het sneller en beter behandelen van hartaandoeningen en niet in de laatste plaats het voorkomen van hart- en vaatziekten is en blijft noodzakelijk. Want als we niets doen neemt het aantal hart- en vaatpatiënten de komende jaren toe met bijna 1 miljoen patiënten.

Stoptober voor 10e keer in Nederland georganiseerd

Vandaag is de aftrap van de 10e editie van Stoptober, de grote actie waarin Nederland wordt opgeroepen om vanaf 1 oktober 28 dagen te stoppen met roken. Dit jaar zal de 500.000ste stopper zich aanmelden voor Stoptober.

Met de positieve aanpak, ondersteuning per app, magazine, podcast, stoptober.tv en een grote online community, stoppen mensen door het hele land samen. Op deze manier houden stoppers het beter en langer vol. Ook nu weer geven bekende Nederlanders het goede voorbeeld. Dit jaar zijn dat mediapersoonlijkheid Maxime Meiland, schrijver Herman Brusselmans en voormalig First Dates-maître Sergio Vyent.

Goed voorbeeld

Maxime Meiland wil nu echt graag stoppen, vooral voor haar kinderen. “Mijn dochter Claire wordt zich er nu bewust van, dus dit is het moment om het goede voorbeeld te geven. Tijdens mijn zwangerschappen is het ook gelukt, ik weet dus dat ik het kan. Ik rook niet vaak als ik alleen ben, maar ik ben gevoelig voor gezelligheid. Bang om aan te komen ben ik niet, ik kijk vooral uit naar de positieve effecten. Dat het gevoel van onrust wegzakt, je niet steeds naar een sigaret verlangt. En het zou mooi meegenomen zijn als mijn conditie beter wordt.”

100 worden

Herman Brusselmans rookt al 56 jaar en is enorm gemotiveerd. “Afgelopen jaar werd mijn zoontje Roman geboren, en ik wil dat hij zonder sigaret opgroeit. Sinds mijn vriendin zwanger was, ben ik buiten gaan roken, en nu is het tijd om helemaal te stoppen. Ik wil 100 worden, vooral voor Roman. Ik wil die kleine zien opgroeien.”

Jonge god

Ook Sergio Vyent stopt op 1 oktober met roken. “Ik hoop dat mijn geur en uithoudingsvermogen beter worden. Naarmate je ouder wordt – ik ben nu 53 – gaat het sowieso sneller achteruit. Ik ben niet meer de jonge god die ik vroeger was. Dat begin ik te merken. Dan is het fijn, als je het niet erger maakt door te roken.”

10 jaar Stoptober in Nederland

In 2014 werd Stoptober voor het eerst in Nederland georganiseerd. Inmiddels is de actie niet meer weg te denken en is stoppen met roken op 1 oktober populairder dan het voorheen traditionele stopmoment op 1 januari. In de afgelopen negen jaar hebben meer dan 450.000 mensen meegedaan aan Stoptober. Uit onderzoek weten we dat 70% van alle Stoptober deelnemers het volhoudt om 28 dagen niet te roken. Bijna de helft van de deelnemers is drie maanden later nog steeds gestopt. En een kwart is na een jaar nog steeds helemaal rookvrij.

Gratis app

Iedereen die aan Stoptober wil meedoen, kan zich vanaf 1 september inschrijven via de website stoptober.nl. Vanaf 21 september is de bijbehorende gratis app te downloaden die vanaf 1 oktober dagelijks steun biedt. De 28-dagen-niet-roken-reis begint op 1 oktober 2023.

De Stop Show

Zaterdag 30 september vindt de grote Stop Show plaats in het Olympisch Stadion in Amsterdam. Het wordt een mix van informatie rondom het stoppen met roken en entertainment. Zo treden Gerard Joling en oud-ambassadeur Eva Simons op, en zal een team van specialisten praktische tips en tricks geven. Aan het eind van de show zal door alle deelnemers – samen met de bekende ambassadeurs van dit jaar – gezamenlijk de laatste sigaret worden uitgedrukt. Tickets voor deze show zijn te koop op www.stoptober.nl.

De Stopcast

Net als vorig jaar is er een podcastserie te beluisteren met leuke en interessante gesprekken die stoppers kunnen inspireren en helpen. In de podcast spreken onder andere longarts Wanda de Kanter, staatssecretaris Maarten van Ooijen, BBB-lijsttrekker Caroline van der Plas, verslavingsartsen en oud-ambassadeurs Tim Coronel, Arno Kantelberg en Eva Simons. Daarnaast zijn ook de bekende ambassadeurs van dit jaar te horen.
De podcast is te beluisteren op stoptober.nl en via diverse podcast kanalen zoals Apple Podcast, Google Podcast en Overcast.

Gratis Magazine

Alle deelnemers van Stoptober kunnen het Stoptober Magazine gratis ophalen bij een Kruidvatvestiging bij hen in de buurt. In het magazine staan inspirerende verhalen van bekende en onbekende Nederlanders en veel tips om de 28 dagen door te komen.

Speciaal aanbod voor bedrijven

Naast ondersteuning voor individuele deelnemers heeft Stoptober, net als voorgaande jaren, een speciaal aanbod voor bedrijven en organisaties die stoppen met roken bij hun medewerkers onder de aandacht willen brengen. Bedrijven kunnen via www.stoptober.nl promotiematerialen bestellen en aanvullende trainingen kiezen.

Stoptober is een initiatief van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), KWF, de Hartstichting, het Longfonds, het Trimbos-instituut en GGD GHOR Nederland en Gezondheidsfondsen voor Rookvrij.

Hartstichting, KWF en Longfonds staan achter de voorgestelde kabinetsmaatregelen om de aanpak voor een Rookvrije Generatie te versterken, maar pleiten ervoor om door te pakken op een aantal essentiële maatregelen.

Het kabinet kondigt stappen aan op alle belangrijke domeinen, maar blijft achter in het doorvoeren van een aantal essentiële maatregelen. De gezondheidsfondsen roepen het kabinet op een concreet besluit te nemen over verdere accijnsverhogingen en een vergunningstelsel voor tabaksverkoop in te voeren. 

Nog steeds beginnen namelijk elke week honderden kinderen en jongeren met roken of vapen. Het is een dodelijke verslaving waar je niet makkelijk vanaf komt. Ruim de helft van de mensen die blijft roken, sterft vroegtijdig aan de gevolgen ervan. Dat zijn ongeveer 20.000 Nederlanders per jaar. De daling van de rookprevalentie onder jongeren en volwassenen zet niet door en vapen lijkt zelfs sterk in populariteit toe te nemen. Tegelijkertijd is het draagvlak voor stevige maatregelen hoger dan ooit. We hebben de politiek nodig om snelheid te maken en zo spoedig mogelijk een einde te maken aan de vermijdelijke ziekte en sterfte door roken.  

We roepen de Tweede Kamer daarom op de aangekondigde stappen te steunen én zo snel mogelijk verdere aanscherping van het maatregelenpakket af te dwingen, bestaande uit de volgende maatregelen: 

• Vanaf 2025 jaarlijkse tabaksaccijnsverhogingen van minimaal 10% bovenop inflatie en het verkleinen van de accijnskloof tussen sigaretten en andere tabaksproducten. Voor 2025 en de jaren daarna zijn nog geen accijnsverhogingen voorzien, terwijl dit het meest effectieve middel is om roken terug te dringen. Vorige week bleek uit onderzoek dat sigaretten in tien jaar tijd ongeveer even betaalbaar zijn gebleven. Ieder jaar zonder accijnsverhoging leidt onvermijdelijk tot vertraging in het realiseren van een Rookvrije Generatie.  
• Een vergunningstelsel voor tabaksverkoop. Dit is het enige middel waarmee de overheid echt controle kan houden op het aantal en de locaties van tabaksverkooppunten.  
• Het sneller afbouwen van de tabaksverkoop naar alleen tabaksspeciaalzaken. Het kabinet heeft aangegeven de verkoop in tankstations pas te staken in 2030 en de verkoop in gemakszaken pas in 2032. Dat kan en moet veel eerder. 
• Verdere maatregelen tegen vapen en gebruik van andere alternatieve producten als cigarillo’s en verhitte tabak. Het gaat dan om eisen aan het uiterlijk van deze producten zelf en een verbruiksbelasting op e-sigaretten.  
• Het verhogen van de minimumleeftijd voor tabaksverkoop, al dan niet via invoering van een generatiegebonden verkoopverbod zoals de Nieuw-Zeelandse regering van plan is. Zoals het kabinet aangeeft, kan een verhoging van de leeftijdsgrens op relatief korte termijn veel rokers voorkomen, omdat het overgrote deel van de rokers begint met roken voor hun 21^e.  
• Het meenemen van dierentuinen en attractieparken bij de uitbreiding van het rookverbod in 2025 met plekken waar veel kinderen komen. 
• Het uitbreiden van het rookverbod naar auto’s waarin kinderen zitten. Roken in auto’s waarin kinderen zitten is in veel andere Europese landen (o.a. Engeland, België en Frankrijk) niet meer toegestaan. Het draagvlak voor de maatregel is heel hoog: 9 op de 10 Nederlanders vinden dat auto’s waarin kinderen zitten geheel rookvrij moeten zijn. De maatregel wordt in Nederland door een groep artsen en wetenschappers bepleit onder de noemer #RijRookvrij.  
• Het uitbreiden van het rookverbod naar terrassen. Steeds meer Nederlandse terrassen worden rookvrij.  

Om een Rookvrije Generatie te bereiken wil het kabinet de komende jaren diverse maatregelen nemen, waaronder: 

• het verhogen van de tabaksaccijns in 2023 en 2024, zodat een pakje sigaretten in 2024 ongeveer €10,- gaat kosten; 
• het afbouwen van de tabaksverkoop naar gemakszaken en tabaksspeciaalzaken in 2030 en naar alleen tabaksspeciaalzaken in 2032; 
• het invoeren van een registratiesysteem voor tabaksverkoop in 2024; 
• het invoeren van neutrale verpakkingen voor e-sigaretten en sigaren; 
• alleen nog verkoop van e-sigaretten toestaan in speciaalzaken vanaf 2025; 
• een verbod op alle orale nicotineproducten zonder tabak en het reguleren van overige nicotineproducten zonder tabak; 
• uitbreiding van het rookverbod naar plekken waar veel kinderen komen in 2025; 
• een verbod op additieven in tabaksproducten en e-sigaretten die toxisch zijn of de verslavende werking verhogen; en
• een verbod op accessoires die smaak geven aan tabaksproducten en het reguleren van overige tabaksaccessoires. 

Deze oproep wordt gesteund door de deelnemers aan de thematafel roken, onderdeel van het Nationaal Preventieakkoord.

Onderzoek: vooral VMBO-ers en mensen in arme wijken in aanraking met tabaksverkoop

Vmbo-scholieren en mensen in arme wijken worden veel vaker geconfronteerd met tabaksverkooppunten dan anderen. Dit blijkt uit nieuw onderzoek van het Amsterdam UMC. Zo worden vmbo-leerlingen 2,5 keer vaker blootgesteld aan tabakswinkels rond school dan vwo-leerlingen. Ook zijn er in armere buurten veel meer (e)-sigaretten verkooppunten dan in rijkere buurten.

De Gezondheidsfondsen voor Rookvrij (Harststichting, KWF en Longfonds) roepen de politiek daarom op snel met een vergunningsstelsel te komen om het aantal verkooppunten voor tabak en vapes (e-sigaretten) effectief en gericht te kunnen verminderen. Als we het doel van een Rookvrije Generatie in 2035 willen halen is het ook noodzakelijk de toenemende kansenongelijkheid gezond en rookvrij op te groeien een halt toe te roepen.

Het onderzoek geeft reden tot zorg volgens projectcoördinator dr. Mirte Kuipers van Amsterdam UMC: “Het onderzoek laat zien dat het in de armste buurten om bijna zeven keer meer verkooppunten per vierkante kilometer gaat dan de rijkste buurten. Bovendien vonden we dat jongeren die vaker in aanraking komen met tabaksverkooppunten roken sociaal geaccepteerder vinden, wat de kans groter maakt dat zij worden verleid om zelf ook te gaan roken.”

Jongeren massaal verleid

Hartstichting-directeur Hans Snijder namens de Gezondheidsfondsen voor Rookvrij: “De politiek blijft op dit moment enorm achter bij wat er in de praktijk nodig is: een vergunningsstelsel voor tabaksverkoop is bittere noodzaak. Jongeren worden massaal verleid om te gaan roken en vapen. We hebben in het Preventieakkoord met z’n allen afgesproken dat we kinderen rookvrij willen laten opgroeien. Een situatie waarin vmbo-jongeren verleid worden door bovengemiddeld veel verkooppunten is daar ernstig mee in strijd en wat ons betreft onacceptabel.”

Vergunningstelsel noodzakelijk

In het onderzoek Tabak uit het Zicht van Amsterdam UMC zijn, naast niet-rokende jongeren, ook rokende jongeren onderzocht. Onderzoeker Kuipers: “Jongeren onder de leeftijdsgrens van 18 jaar vertelden dat zij vapes en sigaretten vooral in tabaks- en gemakswinkels meekrijgen.” Een vergunningsstelsel maakt de handhaving van de leeftijdsgrens in gemakszaken beter uitvoerbaar. Met een vergunningstelsel kunnen overheden bovendien beter sturen op een vermindering van het totale aantal verkooppunten en de verdeling daarvan over wijken. Na het verbod op supermarktverkopen in 2024 dreigt een verschuiving in plaats van een daling.

Debat

Op 8 december debatteert de Tweede Kamer over het terugdringen van het aantal verkooppunten van tabak en diverse andere aangekondigde maatregelen voor tabakspreventie. De gezondheidsfondsen hebben een lijst van punten gepubliceerd die in hun ogen noodzakelijk zijn om een Rookvrije Generatie sneller te realiseren.

De accijnsverhogingen die in Nederland plaatsvonden tussen 2010 en 2020 blijken onvoldoende te zijn geweest om roken minder betaalbaar te maken. Dat blijkt uit onderzoek van Universiteit Maastricht (UM), vandaag gepubliceerd in Nicotine & Tobacco Research. Hoewel de prijs van een pakje sigaretten jaarlijks licht steeg, nam ook het inkomen van Nederlanders toe, waardoor de betaalbaarheid van tabak in tien jaar tijd vrijwel gelijk is gebleven. Dat terwijl accijnsverhoging een zeer effectieve maatregel is om roken te ontmoedigen. Naast structurele, jaarlijkse accijnsverhogingen van voldoende formaat, zouden beleidsmakers daarom ook een standaard correctie voor toegenomen koopkracht moeten meenemen.

Tot nu toe onvoldoende accijnsverhoging

 De onderzoekers van de Universiteit Maastricht geven aan dat om roken daadwerkelijk minder betaalbaar te maken, het cruciaal is dat accijnsverhogingen niet alleen groot genoeg zijn, maar ook met enige regelmaat plaatsvinden, bijvoorbeeld jaarlijks.

“Het doel van accijnsverhogingen is dat mensen minder gaan roken, doordat tabak minder betaalbaar wordt. Dat levert gezondheidswinst op”, zegt onderzoeker Cloé Geboers, verbonden aan UM en het Trimbos-instituut. “De geplande verhogingen in 2023 en 2024 van elk ongeveer 1 euro zijn daarmee een goed begin.”

De onderzoekers benadrukken dat het daarbij belangrijk blijft om accijnsverhogingen te combineren met andere maatregelen. Vooral om groepen te ondersteunen die meer moeite hebben om te stoppen met roken.

Voldoende draagvlak

De meerderheid van de Nederlanders is voorstander van het verhogen van accijnzen op tabak, om te voorkomen dat jongeren beginnen met roken (80%) en om rokers te stimuleren om te stoppen (76%). Dat blijkt uit het jaarlijkse draagvlakonderzoek tabaksontmoediging, uitgevoerd door Gezondheidsfondsen voor Rookvrij (2022).

Om roken daadwerkelijk terug te dringen pleit Gezondheidsfondsen voor Rookvrij voor structurele jaarlijkse accijnsverhogingen van minimaal 10%, gecombineerd met een standaard correctie voor toegenomen koopkracht.

In 2021 deden minder mensen een poging om te stoppen met roken dan in 2020. Ook het aantal rokers in Nederland nam dit jaar niet verder af. Dat blijkt uit de kerncijfers roken 2021 die het Trimbos-Instituut vandaag publiceert. Om een Rookvrije Generatie te realiseren zijn daarom juist aanvullende acties en maateregelen vanuit de overheid nodig.

Sneller actie ondernemen

Programmahoofd Tabaksontmoediging bij het Trimbos-instituut Marc Willemsen: “In het Nationaal Preventieakkoord heeft de overheid als doel gesteld dat jaarlijks 50 procent van de rokers een serieuze stoppoging doet. Dat wordt nu absoluut niet gehaald. Dit betekent dat de overheid snel actie moet ondernemen.” Hij roept op ook op om vooral in te zetten op maatregelen om rokers te verleiden om actiever met het stoppen met roken bezig te gaan.

Minder stoppogingen

Waar in 2020 nog 36 procent van de rokers aangaf een stoppoging te doen, was dit in 2021 nog 31 procent. Willemsen: “Het is de eerste keer dat we zo’n grote daling zien in het aantal stoppogingen. Bij het invoeren van nieuwe maatregelen rondom tabaksontmoediging zien we vaak dat rokers een prikkel krijgen om te gaan stoppen met roken. In 2021 zijn er nauwelijks nieuwe maatregelen ingevoerd. Er moeten nu echt nieuwe maatregelen komen om het stopproces bij rokers weer op gang te helpen.” Onlangs lanceerde de overheid wel de nieuwe PUUR Rookvrij campagne die het gevaar van derdehands rook voor jonge kinderen laat zien. Deze campagne voor rokers is een eye opener kan hen het zetje geven om te stoppen met roken. Belangrijk is dat deze campagne langdurig en intensief wordt doorgezet.

Meer acties en maatregelen nodig

Voor het bereiken van een Rookvrije Generatie is een daling van de rookprevalentie belangrijk. 80 procent van de rokers geeft aan te willen stoppen met roken. Daarom roepen wij de overheid op om aanvullende acties en maatregelen door te voeren, zoals langdurige campagnes, minder verkooppunten en accijnsverhoging. Op deze manier kan de overheid het stopproces bij rokers weer op gang helpen om zo een Rookvrije Generatie te realiseren.

Bron: Trimbos-Instituut

Steeds meer plekken zijn rookvrij. Dat is mooi en past bij het doel van de Rookvrije Generatie; rookvrij opgroeien moet vanzelfsprekend zijn. Maar kennen inwoners de Rookvrije Generatie? Zijn ze het met de doelen van de Rookvrije Generatie eens? En werken ze er aan mee? Het Trimbos-instituut heeft hier in Amsterdam onderzoek naar gedaan.

Steun, maar ook overlast

Een belangrijk resultaat is dat de meeste Amsterdammers de Rookvrije Generatie ondersteunen, maar er blijkt ook soms peukenoverlast te zijn op rookvrije plekken. Benieuwd naar alle resultaten van het onderzoek?

Steeds meer omgevingen worden rookvrij. Toch is er meer actie nodig, want zes procent van de gemeenten heeft nog geen activiteiten of plannen om de omgeving rookvrij te maken. In de factsheet Rookvrije Omgeving deelt GGD GHOR resultaten, reacties en ambities van GGD’en en gemeenten.

GGD’en ondersteunen gemeenten

De GGD’en zetten met het ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving de afgelopen twee jaar met ruim 300 gemeenten en diverse organisaties mooie stappen. Extra subsidie maakte gesprekken met gemeenten makkelijker. De GGD’en adviseren gemeenten voornamelijk bij het uitvoeren van beleid, bijvoorbeeld bij het rookvrij maken van schoolpleinen, speeltuinen en sportaccommodaties. Daarnaast ondersteunen GGD’en gemeenten bij het aanbieden van stoppen-met-roken-zorg. De GGD’en vervullen een brede rol door te adviseren, coördineren, ondersteunen en door uit te voeren.

Doorzetten is van groot belang

GGD’en krijgen nog vaak de vraag om te ondersteunen bij het rookvrij maken van omgevingen en bij veel gemeenten bestaat een duidelijke wens om aandacht te besteden aan stoppen-met-roken-zorg. Het doorzetten van de inzet en ondersteuning is van groot belang om opgebouwde expertise en netwerken te blijven benutten en kinderen zo gezond en gelijkwaardig mogelijk laten opgroeien. De GGD’en roepen gemeenten op nog meer kansen te benutten om de jonge generatie rookvrij te laten opgroeien.

Bron: GGD GHOR