Wat hebben we bereikt?

Gezondheidsfondsen voor Rookvrij, een initiatief van Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en Longfonds om de ziekte en sterfte door roken terug te dringen, zette afgelopen jaren samen met haar bondgenoten impactvolle stappen op het gebied van tabaksontmoediging.

Successen in 2021

  • Ongeveer zeven op de tien ziekenhuizen zijn per 1 januari 2021 rookvrij. Een aanzienlijke stijging ten opzichte van vorig jaar, toen nog slechts 41% rookvrij was.
  • Paul Blokhuis spreekt middels een filmpje zijn waardering uit voor iedereen die zich het afgelopen jaar heeft ingezet voor een Rookvrije Generatie. Ook roept hij op om in 2021 gezamenlijk te blijven werken aan een rookvrij en daarmee gezonder Nederland.
  • Trimbos-instituut beschrijft het effect van meeroken in de auto. Het laat het belang zien dat kinderen hiertegen beschermd moeten worden. Maar liefst 91% van de Nederlanders zijn het ermee eens om auto’s waarin kinderen zitten rookvrij te maken.
  • Gezondheidsfondsen voor Rookvrij roept samen met de verenigingen voor longartsen (NVALT) en kinderartsen (NKV) en Verslavingskunde Nederland de politiek op om de e-sigaret minder aantrekkelijk te maken voor jongeren.
  • Veel gemeenten maken de gemeentelijke sport- en speellocaties rookvrij, waaronder gemeente Nieuwegein. Deze gemeente vraagt kinderen om te helpen en organiseert een tekenwedstrijd om rookvrij-bordjes te ontwerpen.
  • Tijdens het NNvT-congres wordt veel kennis uitgewisseld.
  • De Johan Cruyff Foundation sluit zich aan bij de Rookvrije Generatie. Ze trappen roken de wereld uit door gemeenten actief te stimuleren om van hun Cruyff Court(s) rookvrije plekken te maken. Ook zijn de projecten en evenementen die de Cruyff Foundation organiseert voor kinderen vanaf nu rookvrij.
  • De winnaars van de Rookvrije Generatie Awards zijn dit jaar de samenwerking tussen NS en ProRail, de Twentse buschauffeurs, Geert Groote College Amsterdam, de 4 tennisverenigingen van Heemskerk, Zwembad de Molen Hey Schijndel, Erasmus MC Rotterdam, GGD Hollands Midden en F*ck Smoking. De winnaars worden op feestelijke wijze verrast door verschillende ambassadeurs.
  • Nieuwe cijfers van het CBS laten een daling zien in het aantal rokers in Nederland! In 2020 gaf 20,2 procent van de volwassenen aan weleens te roken, terwijl dit in 2019 nog 21,7 procent was. De combinatie van maatregelen en acties voortvloeiend uit het preventieakkoord, zoals accijnsverhoging, rookvrije omgevingen en stoppen-met-rokencampagnes lijken hun vruchten af te werpen. Zie Kerncijfers Roken voor meer ontwikkelingen.
  • Sinds de wettelijke verplichting van een rookvrij onderwijsterrein per 1 augustus 2020, hebben bijna alle onderwijsinstellingen een rookvrij terrein gerealiseerd.
  • De nieuwe campagne van de Rookvrije Generatie gaat van start! Met deze campagne van de Hartstichting, Longfonds en KWF – de initiatiefnemers van de Rookvrije Generatie – willen we de acceptatie van de rookvrije norm vergroten en daarmee een groter draagvlak creëren voor maatregelen die nodig zijn om een Rookvrije Generatie te bereiken, zoals accijnsverhoging en minder verkooppunten.
  • Longartsen Wanda de Kanter en Pauline Dekker ontvangen van Paul Blokhuis een Koninklijke onderscheiding van voor hun niet aflatende inzet tegen de tabaksindustrie.
  • Artsen slaan gezamenlijk alarm en doen een dringende oproep richting de overheid om tabak de wereld uit te helpen.
  • Op Wereld Niet-Rokendag doen politieke jongerenorganisaties een gezamenlijke oproep aan de politiek: het nieuwe kabinet moet sneller in actie komen om te zorgen dat kinderen rookvrij kunnen opgroeien.
  • De coalitie Iedereen Rookvrij pleit voor aanvullende acties zodat over 5 – 10 jaar ook veel mensen met een lagere opleiding zijn gestopt met roken.
  • De landelijke campagne PUUR rookvrij van VWS is weer te zien en horen op onder andere tv en radio. Goed nieuws, want er wordt opnieuw intensief aandacht besteed aan deze campagne en de mogelijkheden om te stoppen met roken.
  • Ikstopnu bestaat 5 jaar. Het Trimbos-instituut helpt hiermee al 5 jaar rokers om te (blijven) stoppen!
  • De ministerraad besluit dat er vanaf 1 juli 2022 een einde komt aan e-sigaretten met toegevoegde smaakjes. Jongeren worden dan niet meer verleid met zoete smaken zoals aardbei, mojito, appeltaart of popcorn.
  • 8 op de 10 gemeenten zetten zich in voor een rookvrije omgeving. Dit blijkt uit onderzoek van I&O Research.
  • De beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN) zet zich in voor een rookvrije zorg. Volgens de beroepsvereniging heeft de zorg een belangrijke rol en een voorbeeldfunctie in de preventie van roken en de behandeling van tabaksverslaving.
  • 122 klassen ronden de Smokefree Challenge succesvol af.
  • De evaluatie van de tabaksaccijnsverhoging van 2020 door het RIVM laat wederom zien dat accijnsverhoging effectief is om roken terug te dringen. 11 procent van de ondervraagde rokers is na de accijnsverhoging gestopt met roken. Dat is beduidend meer dan de circa 3 procent rokers die gemiddeld per jaar stoppen. Daarnaast is 25 procent van de ondervraagde rokers minder gaan roken.
  • Per 1 juli 2021 sluiten alle rookruimtes in overheids- en openbare gebouwen. Dat betekent dat ziekenhuizen, musea, sportkantines, bibliotheken, maar ook zorginstellingen, gemeentehuizen, de Tweede Kamer en ministeries vanaf die datum geen inpandige rookruimtes meer hebben.
  • 75% van de kinderboerderijen in Nederland is rookvrij. Een mooie mijlpaal op weg naar een Rookvrije Generatie!
  • Gemeente Den Haag besluit vanuit het Haagse Sportakkoord alle sportterreinen van sportverenigingen rookvrij te maken (als regel in de huurbepalingen).
  • Er wordt actie gevoerd onder de naam ‘Plastic Peuk Meuk’, om te laten zien dat het tijd is om het peukenprobleem aan te pakken. In drie uur worden er ruim een half miljoen peuken geraapt.
  • Nieuwe cijfers van het RIVM laten zien dat er minder mensen roken per gemeente.
  • De tweede flight van campagne van de Rookvrije Generatie gaat van start, en de tv-spot wordt door een publiekspanel genomineerd voor een Gouden Loeki!
  • De Rookvrije Generatie start met een Rookvrije Bedrijven campagne waarin onder andere Peijnenburg, ABN AMRO, Pronto Gelato, en Mostware een mooie rol spelen.
  • Alle musea in Utrecht zijn rookvrij. Dit betekent dat op de binnen- én buitenterreinen van alle musea in de stad niet meer gerookt wordt.
  • Samen Sterker Stoppen tools in handen om het stoppen-met-rokenaanbod succesvol onder de aandacht te brengen van medewerkers.
  • Per 1 oktober stopt Lidl met de verkoop van tabakswaren. Alle rookwaren verdwijnen uit de schappen. Lidl is de eerste supermarkt in Nederland die geen sigaretten en tabak meer verkoopt.
  • Ruim 50.000 mensen gaan de uitdaging aan en roken op 1 oktober hun allerlaatste sigaret. Een geslaagde 8e editie van Stoptober.
  • GGD-en organiseren de eerste regionale Rookvrije Generatie Awards om initiatieven in de regio in het zonnetje te zetten.
  • Twintig gezondheidsfondsen roepen het aankomende kabinet op om topprioriteit te maken van preventie en gezondheid.
  • Arnhem legt als eerste gemeente rookvrije openbare ruimtes vast in de Omgevingsvisie van de gemeente.
  • De Hartstichting, KWF en Longfonds doen een urgente oproep richting de politiek om een accijnsverhoging op tabak te realiseren in 2022.
  • Philip Morris krijgt boetes opgelegd en de NVWA brengt een factsheet uit die de resultaten beschrijft van diverse onderzoeken die ze uitvoerde voor het reclameverbod op tabaks- en aanverwante producten.
  • Pharos lanceert een actiekaart ‘Wijkaanpak Stoppen met roken’ met 7 duidelijke stappen om meteen aan de slag te kunnen.
  • 18 van de 20 grootste pensioenfondsen investeren niet meer in de tabaksindustrie. Ook steeds meer marktonderzoeksbureaus verklaren geen zaken meer te doen met de tabaksindustrie.
  • De regering van Nieuw-Zeeland presenteert een ambitieus beleidsplan om een Rookvrije Generatie te realiseren in 2025. Het plan bevat stevige maatregelen, waaronder een generatieverbod op tabaksverkoop.
  • Kabinet Rutte IV presenteert zijn langverwachte regeerakkoord. Gezondheidsfondsen voor Rookvrij ziet in het akkoord veel kansen om de aanpak voor een Rookvrije Generatie te versterken. Er is vastgelegd dat de doelstellingen uit het Nationaal Preventieakkoord worden voortgezet met als doel om in 2040 een Gezonde Generatie te realiseren. Dit betekent dat er hard moet worden ingezet op het realiseren van een Rookvrije Generatie.

Successen in 2020

  • Er zijn minder rokende MBO- en HBO-studenten van 16 t/m 18 jaar in 2019 t.o.v 2017. Dit geldt zowel voor roken ooit in het leven, als de afgelopen maand en dagelijks roken. De daling bedraagt ongeveer 6 procentpunt. 
  • Meer jongeren van 12 t/m 16 jaar groeien thuis ‘rookvrij’ op.
  • GGD’en zetten vaart achter een Rookvrije Generatie en de 23ste GGD (van de 25) heeft het ondersteuningstraject Rookvrije Omgeving toegewezen gekregen.
  • Er is een animatie & toolkit beschikbaar waarin tips worden gegeven om een rookvrij terrein te handhaven.
  • NS stopt met de verkoop van tabak bij AH To Go op stations.
  • Het wordt nogmaals bevestigd: hogere accijns op sigaretten betekent minder rokers.
  • Zorgorganisaties gaan massaal voor rookvrij.
  • De Beekdalhoeve in Assen is 250e rookvrije kinderboerderij.
  • Kinderen overhandigen oproepvideo aan staatssecretaris Paul Blokhuis en roepen politieke partijen op om hen rookvrij te helpen opgroeien.
  • Kabinet besluit aantal verkooppunten van tabak de komende jaren actief terug te dringen.
  • VWS lanceert publiekscampagne PUUR rookvrij.
  • De RET, het Nederlands vervoerbedrijf dat actief is in het stadsvervoer in en om de stad Rotterdam, wordt volledig rookvrij.
  • Een geslaagde 7e editie van Stoptober met opnieuw rond de 50.000 deelnemers.
  • Rokers die willen stoppen kunnen verslavingszorg nu toch vergoed krijgen*
  • Per 1 oktober zijn alle stations en perrons volledig rookvrij.
  • Geïnspireerd door het Landelijk Preventieakkoord zetten steeds meer gemeenten en GGD’en stappen naar een rookvrije omgeving. Zo lanceren de AchterhoekGroningen en Nijmegen spraakmakende rookvrij-campagnes, gaat provincie Gelderland voor rookvrije busstations, worden inwoners in de GGD regio Zuid-Holland Zuid opgeroepen om voor hun sport- of speelplek te tekenen op rookvrij.nl, lanceert Hollands Midden een platform om gemeenten en lokale kindomgevingen te stimuleren en gaat GGD Haaglanden in regioverband samenwerken met gemeenten aan een rookvrije omgeving.
  • Het eerste live webinar van het netwerk Nederland Rookvrij vindt plaats.
  • Met ingang van het nieuwe voetbalseizoen is het betaald voetbal (Eredivisie en Keukenkampioendivisie) geheel rookvrij.
  • Met ministerie van VWS introduceert ‘De Edsons’: voor het bijstaan van scholen in het rookvrij maken van het onderwijsterrein.
  • De campagne Rookvrij Kinderspel krijgt een laatste media-impuls en haalt meer dan 135.000 handtekeningen voor rookvrije sport- en speelplekken op rookvrij.nl.
  • Er is groeiend draagvlak voor rookvrije sport- en speelterreinen.
  • Per 1 augustus zijn alle onderwijsterreinen in Nederland wettelijk rookvrij.
  • Meer dan 200 gemeenten zetten zich in om te voorkomen dat kinderen gaan roken. Een verdubbeling vergeleken met vorig jaar.
  • Nieuwe cijfers over roken tonen aan dat er nog veel winst te behalen is bij jongvolwassenen. Het belang van intensivering van acties in het Nationaal Preventieakkoord wordt hiermee onderstreept.
  • De Eerste Kamer stemt in met de uitbreiding van het rookverbod: naast het roken van sigaretten, shag en sigaren, worden ook andere manieren van het gebruiken van tabak (zoals verhitte tabak, IQOS) en e-sigaretten per 1 juli 2020 verboden op plekken waar een rookverbod geldt.
  • Sinds 1 juli mogen supermarkten tabaks- en aanverwante producten niet meer in het zicht uitstallen (uitstalverbod).
  • Nederland ratificeert als 61ste land een internationaal protocol tot uitbanning van illegale handel in tabaksproducten.
  • Twentse buschauffeurs komen in actie voor rookvrije bushaltes en maken met gemeente Losser de eerste bushaltes rookvrij.
  • Er is brede steun is voor het gelijktrekken van de regels voor e-sigaretten aan die van de traditionele sigaret.
  • Onderzoek laat zien dat Nederlandse jeugd de Rookvrije Generatie omarmt.
  • Er komt een verbod op de verkoop van mentholsigaretten, waarmee de laatste maatregel van de Tabaksproductenrichtlijn wordt doorgevoerd.
  • Zorgverzekeraar Menzis gaat een bedrijfspartnerschap aan met de GvRV.
  • Er wordt een accijnsverhoging doorgevoerd waardoor de prijs van een pakje sigaretten stijgt met ongeveer € 1,- en de prijs van een pakje shag van 50 gram met € 2,50.
  • Er zijn meer dan 1500 buitensportverenigingen bekend met een deels of geheel rookvrij sportterrein.
  • Er start een internetconsultatie voor de regelgeving omtrent het afschaffen van rookruimten.
  • Staatssecretaris Paul Blokhuis deelt inspirerende videoboodschap aan onderwijsinstellingen om de stap naar een rookvrij schoolterrein te zetten.
  • Adriana Blanco (Hoofd van de WHO FCTC Secretariaat) en Staatssecretaris Paul Blokhuis tekenen de ‘host agreement’ voor wereldwijde tabaksconferentie COP9.
  • De samenwerking van de fondsen in stichting Alliantie Nederland Rookvrij gaat door onder de naam Gezondheidsfondsen voor Rookvrij.
  • Eerste stappen naar het netwerk Nederland Rookvrij worden gezet. Er wordt gewerkt aan een LinkedIn-pagina en een website.
  • Ziekenhuis Assen zet verslavingsarts in tegen roken.
  • Kruidvat en Trekpleister stoppen volledig met de verkoop van tabaksproducten.
  • ABN AMRO start rookvrij-beleid voor werknemers: alle kantoren worden rookvrij.
  • NS stopt met het aangaan van nieuwe contracten met huurders die op het station tabak willen verkopen

 Successen in 2019

  • Naast alle materialen om sport- en speelomgevingen rookvrij te maken is er nu ook een handboek voor bedrijven die stappen richting rookvrij willen zetten.
  • Het aantal rookvrije omgevingen blijft groeien (o.a. sport, spelen, zorg). Deze zijn veelal herkenbaar aan de Rookvrij-bordjes van de Rookvrije Generatie.
  • Steeds meer bedrijven, waaronder ABN AMRO en VGZ worden partner van de Alliantie Nederland Rookvrij
  • Staatssecretaris Paul Blokhuis verklaart de 100ste kinderboerderij en de 1000ste sportvereniging rookvrij.
  • De vijf grootste pensioenfondsen zijn allemaal gestopt met investeringen in tabak.
  • PSV kondigt aan dat het Philips Station vanaf 1 juli rookvrij is op wedstrijddagen. Daarnaast maken de Eredivisie en de Keuken Kampioen Divisie bekend dat vanaf het seizoen 2020/2021 alle voetbalstadions rookvrij zijn.
  • Acht grote Amsterdamse zorginstellingen bundelen hun krachten en pleiten voor rookvrije zones.
  • Het aantal mensen in Nederland dat rookt is verder gedaald.
  • De Rookvrije Generatie Awards werden uitgereikt in een rookvrij Artis in Amsterdam.
  • SPAR stopt met de verkoop van tabak op alle campusterreinen vanaf 31 mei.
  • Driekwart van de Nederlanders wil dat Nederland een actief rookvrij beleid voert. De steun hiervoor is toegenomen van 65% in 2014 naar 76% in 2019.
  • De Wereldgezondheidsorganisatie WHO reikt de ‘World No Tobacco Award’ uit aan de Alliantie Nederland Rookvrij en de Rookvrije Generatie.
  • Groningen heeft officieel de eerste rookvrije zone in Nederland; de ruimte voor de hoofdingang van het UMCG is officieel gemarkeerd door staatssecretaris Paul Blokhuis.
  • Voor het preventieakkoord geven meer dan 150 artsen gratis medisch advies aan de leden van de Tweede Kamer: ‘Verkoop omlaag en prijs omhoog!’
  • ProRail maakt bekend dat binnen 2 jaar alle perrons rookvrij zijn.
  • De Rookvrij Kinderspel campagne is weer van start! Hiermee wordt getekend voor het rookvrij maken van schoolpleinen, sportverenigingen en speelplekken. Inmiddels hebben ruim 100.000 mensen hun handtekening gezet.
  • De Tweede Kamer spreekt zich overtuigend uit vóór de maatregelen om te komen tot een Rookvrije Generatie, en schaart zich achter het Preventieakkoord.
  • Rotterdam opent officieel haar eerste rookvrije zone: het gebied rondom het Erasmus MC en het Erasmiaans Gymnasium is vanaf nu volledig rookvrij.
  • De Hoge Raad verbiedt rookruimtes in horecagelegenheden definitief, waardoor Clean Air Nederland (CAN) wint in de rechtszaal. CAN is al in 2016 een rechtszaak gestart tegen de Staat om rookruimtes te verbieden en daarmee het rookverbod in de horeca verder door te trekken.
  • Een succesvolle 6e editie van Stoptober met een groei naar ruim 53.000 deelnemers.
  • Vanaf 1 oktober is Amsterdam UMC volledig rookvrij. Hiermee bereikt het ziekenhuis dat haar omgeving voor iedereen zo gezond mogelijk is.
  • Alliantie Nederland Rookvrij wint Effie Award met de Rookvrije Generatie in de categorie ‘Maatschappelijke impact’. De Effie is een belangrijke communicatieprijs van Nederland die wordt uitgereikt aan organisaties die een buitengewoon marketingresultaat hebben behaald.
  • Roche start de campagne ‘Geef ook het goede voorbeeld’. Hiermee wil Roche ouders stimuleren het goede voorbeeld te geven door niet te roken in de omgeving van kinderen.
  • De ministerraad stemt in met het wetsvoorstel voor rookvrije schoolterreinen per 1 augustus 2020. De maatregel geldt voor basisscholen, middelbare scholen, mbo- en hbo-instellingen en universiteiten.
  • Arjen Lubach wijdde in Zondag met Lubach een uitgebreid item aan de sjoemelsigaret en de lobby van de tabaksindustrie.
  • Al meer dan 100 gemeenten zijn op weg naar een rookvrije generatie en dat aantal groeit sterk. Ook het draagvlak voor het rookvrij maken van plekken waar kinderen komen is hoog en afgelopen jaar duidelijk gestegen.

Successen in 2018

  • In 2018 is een grote beweging op gang gekomen bij de gemeenten op weg naar een Rookvrije Generatie. In totaal waren er eind 2018 75 gemeenten bezig om stappen te zetten op weg naar een Rookvrije Generatie. Het aantal gemeenten dat partner van de Alliantie Nederland Rookvrij is gegroeid van 7 in 2017, naar 20  in 2018.
  • Mede door de inzet van de gemeenten, lokale sportservices en de 5 grote buitensportbonden (KNVB, KNKV, KNHB, Atletiekunie en KNLTB) was er een forse stijging van het aantal buitensportverenigingen die (deels) rookvrije sportterreinen invoerden. Van 200 begin 2018 naar 700 eind 2018. Ook worden steeds meer trainingscomplexen van profclubs rookvrij.
  • Op 23 november 2018 wordt het preventie akkoord roken gesloten. Hierin staan vergaande afspraken tussen de overheid en maatschappelijke partners op het gebied van preventie die de Rookvrije Generatie dichterbij brengen.
  • Steeds meer ziekenhuizen en zorginstellingen zijn rookvrij waaronder Medisch Centrum Leeuwarden, Albert Schweitzer Ziekenhuis Dordrecht, Jellinek en UMC Utrecht.
  • Lancering van het online platform rookvrij.nl en campagne Rookvrij Kinderspel. Op het platform kan iedereen tekenen voor een rookvrije sportclub, speelplek en schoolplein. Eind 2018 stond de teller al op 65.000 handtekeningen.
  • Start 5e editie van Stoptober met meer dan 50.000 geregistreerde stoppers.
  • Regio Gooi & Vechtstreek sluit zich als eerste regio als partner aan bij de Alliantie Nederland Rookvrij. Samen met ruim 30 partijen uit de hele regio (bestaande uit o.a. alle regiogemeenten, zorginstellingen en -professionals, het onderwijs, de kinderopvang en de sport) werd hiervoor een convenant ondertekend.
  • Rookvrije Generatie Awards in de categorieën gemeente, personen, recreatie, scholen, sport en zorg zijn uitgereikt in het Nijntje Museum in Utrecht. Tijdens de uitreiking maakte de gemeente Utrecht bekend zich aan te sluiten als partner van Alliantie Nederland Rookvrij.
  • Het hele wielrenseizoen was het logo van de Rookvrije Generatie te zien op het tenue van Team Roompot – Nederlandse Loterij.
  • Kruidvat/Trekpleister kondigen aan geen tabak meer te verkopen in hun filialen.

Successen in 2017

  • NOC*NSF sluit zich als 100ste Alliantiepartner aan en gaat met de Nederlandse sport mee op weg naar een Rookvrije Generatie.
  • Ruim 50.000 mensen doen mee met de vierde editie van Stoptober. Nieuw dit jaar is het STOP-huis.
  • Kabinet-Rutte III steunt de doelstelling van een Rookvrije Generatie en verwoord dit in haar regeerakkoord. Ook is het voornemen om een preventieakkoord te sluiten met de focus op aanpak roken. Een geweldige mijlpaal voor de Rookvrije Generatie.
  • KNHB, KNVB en KNKV maken bekend te kiezen voor een rookvrije generatie en rookvrije sportterreinen te stimuleren. Ze sluiten zich aan als partner bij de ANR.
  • Zo’n 50 organisaties, verbonden in de Alliantie Nederland Rookvrij, doen een oproep aan een toekomstig kabinet om samen op weg te gaan naar een Rookvrije Generatie.
  • Grote organisaties in Groningen slaan handen ineen op weg naar een Rookvrije Generatie en kondigen aan dat Groningen de eerste rookvrije stad van Nederland wil worden (De Gemeente Groningen, FC Groningen, Hanzehogeschool Groningen, het Martini Ziekenhuis de Rijksuniversiteit Groningen, het UMCG, Verslavingszorg Noord Nederland, het Healthy Ageing Network Northern Netherlands, SKSG Kinderopvang en zorgverzekeraar Menzis).

Successen in 2016, 2015 en 2014

  • Gemeente Rotterdam en Gemeente Amsterdam worden partner van de Alliantie Nederland Rookvrij. Ook het Friese dorp Ureterp lanceert de plannen om het eerste rookvrije dorp van Nederland te worden.
  • In november 2015 is de lancering van de Rookvrije Generatie publiekscampagne.

50 jaar rookvrij

In 2018 maakte KWF Kankerbestrijding in samenwerking met Universiteit Maastricht en Gezondheidsfondsen voor Rookvrij een chronologisch overzicht. In dit overzicht staan van alle gebeurtenissen die een rol speelden bij het Nederlandse tabaksontmoedigingsbeleid in een historische en internationale context.